Jaki ZUS płaci mały przedsiębiorca?

Jaki ZUS płaci mały przedsiębiorca? | PracaDlaBiegacza.pl

Każda osoba, która prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i nie posiada innych tytułów do ubezpieczeń społecznych*, jest zobowiązana do opłacania składek ZUS. Wysokość składek jest zależna od podstawy wymiaru składek, od której naliczane są konkretne składki.

Co do zasady początkujący przedsiębiorca, w związku z rozpoczęciem wykonywanej działalności, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom:

  • -zdrowotnemu

oraz ubezpieczeniom społecznym:

  • emerytalnemu,
  • rentowemu,
  • wypadkowemu,
  • chorobowemu – ubezpieczenie chorobowe jest dla przedsiębiorcy ubezpieczeniem dobrowolnym, bez niego jednak nie otrzyma on zasiłku w przypadku choroby lub macierzyństwa.

Przedsiębiorca jest również zobowiązany do opłacania składki na Fundusz Pracy.

Prawo przewiduje jednak szereg ulg, które mają ułatwić małemu przedsiębiorcy prowadzenie działalności.

*inny tytuł do ubezpieczeń społecznych to np. umowa o pracę. Jeśli rozpoczynasz działalność, a jesteś zatrudniony na umowę o pracę w innym miejscu i zarabiasz co najmniej minimalną krajową – opłacasz wyłącznie składkę zdrowotną, a jeśli Twoje zarobki wynoszą mniej niż minimalne wynagrodzenie za pracę – powinieneś opłacać wszystkie składki, również na ubezpieczenia społeczne.

Tab. 1 Składki ZUS dla małego przedsiębiorcy | www.goffice.pl

1. Ulga na start

Na podstawie ust. Z 6.03.2018 Prawo Przedsiębiorców osoby podejmujące działalność po raz pierwszy mogą skorzystać z tzw. „ulgi na start”, czyli zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez okres 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Te 6 miesięcy należy rozumieć jako pełne miesiące kalendarzowe (odradza się więc zakładanie działalności w pierwszym dniu miesiąca.

  • Działalność założona 1.01. ✓ styczeń – ✓ luty – ✓ marzec – ✓ kwiecień – ✓ maj – ✓ czerwiec
  • Działalność założona 2.02.✗ 2 stycznia (niepełny m-c!) ✓ luty – ✓ marzec – ✓ kwiecień – ✓ maj – ✓ czerwiec – ✓ lipiec

Podkreślamy, że ulga na start zwalnia wyłącznie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (patrz – tabela 1.). Składka zdrowotna, niebędąca w grupie ubezpieczeń społecznych, pozostaje obowiązkowa i w 2020 r., przy najniższej podstawie (4026,01 zł), wynosi 362,34 zł miesięcznie.


Ulga na start | PracaDlaBiegacza.pl

Warunki:

  • działalność jest podejmowana po raz pierwszy lub od jej zawieszenia/zakończenia upłynęło 60 m-cy
  • działalność nie jest wykonywania na rzecz byłego pracodawcy (chyba, że czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej są inne niż te, które były wykonywane na rzecz pracodawcy w trakcie zatrudnienia).

Jak skorzystać z ulgi na start?

Podczas składania do ZUS formularza ZZA (można to zrobić od razu podczas składania wniosku CEIDG-1, rejestrującego naszą działalność, gdzie w punkcie “Dołączam zgłoszenia ZUS” należy zaznaczyć “ZZA”) podajemy odpowiedni kod ubezpieczenia, a więc 05 40.

Kod 05 40 oznacza osobę niepodlegającą ubezpieczeniom społecznym i podlegającą ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Ewentualne zawieszenie działalności gospodarczej nie zawiesza biegu ulgi.

Uwaga – ulga na start dotyczy wyłącznie samego przedsiębiorcy – jeśli zatrudni on pracowników, czy zleceniobiorców – będą oni objęcia ubezpieczeniami społecznymi do razu.

Jeśli członek Twojej rodziny, np. dziecko lub małżonek, nie ma żadnego tytułu (prawa) do ubezpieczenia zdrowotnego – powinieneś zgłosić go do swojego ubezpieczenia na formularzu ZUS ZCNA.

Jeśli opłacasz składkę zdrowotną tylko za siebie, do 10. dnia następnego miesiąca po rozpoczęciu działalności i zgłoszeniu do ubezpieczeń, powinieneś złożyć do ZUS deklarację ZUS DRA. Wykazujesz w niej kwotę wpłaconych składek. Potem, o ile nie zatrudniasz pracowników, do końca okresu korzystania z ulgi, nie musisz już składać deklaracji ZUS DRA.

2. Preferencyjne składki ZUS

Zakończenie okresu obowiązywania tzw. ulgi na start wiąże się z koniecznością opłacania wyższych składek ZUS. Nowy przedsiębiorca nie musi jednak opłacać ich od razu w pełnej wysokości. Może skorzystać z ulgi w postaci preferencyjnych składek ZUS przez okres 24 pełnych miesięcy.

Podstawą wymiaru tych składek jest 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 780 zł (30% z kwoty 2 600 zł), co znacznie odciąża budżet młodych firm.

Ile zapłacę?

Jeśli zastanawiasz się, ile wyniesie ZUS od podstawy wymiaru składek w wysokości 780,00 zł spójrz do tabeli poniżej.

Tab. 2 Preferencyjne stawki ZUS w 2020 r. | www.goffice.pl

Podsumowując, w zależności od tego, czy zdecydujesz się na opłacanie dobrowolnego chorobowego, czy też nie, miesięcznie zapłacisz odpowiednio 609,14 zł lub 590,03 zł.

Przejście z ulgi na start na stawki preferencyjne:

Przejście z ulgi na start na składki preferencyjne wiąże się ze zmianą tzw. kodu ubezpieczenia. Osoby, którym kończy się 6-miesięczny okres zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne powinny:

  • wyrejestrować się z dotychczasowych ubezpieczeń za pomocą formularza ZUS ZWUA (z dotychczasowym kodem 05 40) z datą, z którą utracą prawo do ulgi na start. Jako kod przyczyny wyrejestrowania należy podać 600 (inna przyczyna wyrejestrowania);
  • zarejestrować się za pomocą formularza ZUS ZUA z nowym kodem 05 70, na którym będzie można zaznaczyć, czy chcemy podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Dodatkowym obowiązkiem przedsiębiorcy jest teraz także składanie comiesięcznej deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Pierwszą należy złożyć do 10-go dnia miesiąca następującego po dniu rejestracji z nowym kodem 05 70.


Z preferencyjnych składek ZUS skorzystają osoby, które:

  • przez ostatnie 60 m-cy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia działalności, nie prowadziły [innej] pozarolniczej działalności gospodarczej,
  • w ramach działalności gospodarczej nie świadczą usług na rzecz byłego pracodawcy takich samych jak na etacie (dotyczy umów o pracę z tego samego lub poprzedniego roku),
  • nie są artystami lub twórcami,
  • nie są wspólnikami spółek komandytowych, jawnych, partnerskich.


Prowadzący działalność powinni pamiętać, że po zakończeniu 24-miesięcznego okresu preferencyjnego ZUS istnieje konieczność wyrejestrowania w ZUS z dotychczasowego kodu ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA. Jako przyczynę podaje się kod 600 – inna przyczyna wyrejestrowania. Po wyrejestrowaniu w ciągu 7 dni od początku miesiąca, w którym obowiązuje pełny ZUS, należy się ponownie zarejestrować (formularz ZUS ZUA) jako przedsiębiorca opłacający składki na zasadach standardowych.

3. Mały ZUS


UWAGA – od 1 lutego 2020 „Mały ZUS” został rozszerzony i obowiązuje pod nazwą „Mały ZUS plus”. Szczegóły w pkt. 4.


Mały ZUS to stosunkowo nowe rozwiązanie (obowiązuje od 01.2019 r.) dla przedsiębiorców, którzy nie osiągają wysokich przychodów. W Małym ZUSIE podstawa wymiaru składek jest zależna od przychodów (niskie przychody = niska podstawa wymiaru składek). Z tej ulgi można korzystać przez okres maksymalnie 36 m-cy w ciągu ostatnich 60 m-cy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że obowiązuje zasada 3-2-3: po 3 latach korzystania z Małego ZUS należy przejść na standardowe stawki na przynajmniej 2 lata, a potem znów można korzystać Małego ZUS przez 3 lata, o ile wciąż spełnia się warunki.

Z rozwiązania mogą korzystać również ci przedsiębiorcy, którzy wcześniej korzystali z Ulgi na start i/lub Preferencyjnych składek ZUS.

Z Małego ZUS nie skorzystamy jednak w tym samym roku kalendarzowym, w którym rozpoczęliśmy działalność gospodarczą.


Warunki:

  • działalność jest zarejestrowana w CEIDG,
  • -przychód z tytułu działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 30-krotności minimalnego wynagrodzenia ( w 2020 r. to 30 x 2 600 zł = 78 000 zł). Jeśli działalność nie była prowadzona w pełnym roku kalendarzowym, limit przychodu będzie odpowiednio niższy.

(dzielimy limit przychodów przez liczbę dni w ubiegłym roku kalendarzowym, następnie mnożymy przez liczbę dni, kiedy prowadziliśmy działalność zaokrąglając do pełnych groszy, np. jeśli prowadziliśmy działalność przez 115 dni w 2019 r., liczymy: 78 000 : 365 x 115 = 24 575,34 zł),

  • w poprzednim roku przedsiębiorca nie rozliczał się w formie karty podatkowej i nie korzystał ze zwolnienia sprzedaży od podatku VAT,
  • w poprzednim roku działalność była prowadzona przez minimum 60 dni,
  • w ramach działalności nie są wykonywane dla byłego pracodawcy czynności takie same jak te, które wykonywaliśmy dla niego podczas zatrudnienia w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

UWAGA! Przedsiębiorcy, którzy spełniają warunki do korzystania z preferencyjnych składek ZUS nie mogą korzystać z Małego ZUS.

Jak obliczyć swoją najniższą podstawę wymiaru składek w Małym ZUS?

  1. Ustalamy przeciętny miesięczny przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym (wystarczy podzielić roczny przychód przez liczbę dni prowadzenia działalności). Wynik zaokrągla się do pełnych groszy.
  2. Mnożymy przeciętny miesięczny przychód przez współczynnik ogłoszony przez prezesa ZUS w „Monitorze Polskim” (w 2020 r. wynosi 0,4825). Wynik zaokrągla się do pełnych groszy.
  3. Porównujemy otrzymany wynik z dwoma wartościami:

– 30% minimalnego wynagrodzenia – Twój wynik nie może być niższy!

– 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia – Twój wynik nie może być wyższy!

W poszczególnych miesiącach obowiązywania tzw. Małego ZUS będziesz opłacać składki od tak wyliczonej najniższej podstawy wymiaru składek. (Możesz zadeklarować wyższą podstawę – pamiętaj, że niskie składki to niższe zasiłki w przypadku macierzyństwa czy choroby).

Mój wynik okazał się niższy niż 30% minimalnego wynagrodzenia? – obowiązują Cię preferencyjne stawki ZUS (patrz pkt. 2).

Jak przejść na Mały ZUS?

Dokumenty zgłoszeniowe składa się na początku roku kalendarzowego – do 31 stycznia każdego roku. Przedsiębiorca, który spóźni się ze złożeniem dokumentów w terminie, będzie mógł skorzystać z obniżonego ZUS-u dopiero od kolejnego roku. Jednak w przypadku wznowienia działalności gospodarczej lub zakończenia korzystania z preferencyjnych składek ZUS przedsiębiorca ma 7 dni na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zmianie tytułu ubezpieczenia. W tym przypadku można więc przejść na Mały ZUS w trakcie roku.

Wyrejestruj się z dotychczasowych ubezpieczeń formularzem ZUS ZWUA (kod przyczyny 600). Zarejestruj się formularzem ZUS ZUA z nowym kodem 05 90 (lub 05 92 dla rencistów).

Następnie należy poinformować ZUS o przychodzie z prowadzonej działalności gospodarczej za poprzedni rok oraz o najniższej podstawie wymiaru składek. Informacje te należy zawrzeć w imiennym raporcie miesięcznym (ZUS RCA) albo w deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA), jeżeli przedsiębiorca płaci składki wyłącznie za siebie.


UWAGA – od 1 lutego 2020 „Mały ZUS” został rozszerzony i obowiązuje pod nazwą „Mały ZUS plus”. Szczegóły w pkt. 4.


4. Mały ZUS Plus

Od 1 lutego 2020 „Mały ZUS” został rozszerzony i kontynuowany jest jako „Mały ZUS plus”.

To „Mały ZUS” z wyższym limitem przychodu.


Jaki ZUS płaci mały przedsiębiorca? | PracaDlaBiegacza.pl

Z rozwiązania skorzystają przedsiębiorcy:

  • wpisani do CEIDG,
  • osiągający przychody do 120 tys. zł (wg zasadach opisanych w pkt. 2 w części „Mały ZUS”)
  • prowadzący w ubiegłym roku kalendarzowym działalność przez minimum 60 dni,
  • nie rozliczający się w formie karty podatkowej,
  • nie wykonujący działalności na rzecz byłego pracodawcy.

Z rozwiązania można korzystać przez okres 36 m-cy (3 lat) w ciągu kolejnych 60 m-cy (5 lat). Tak samo więc jak w przypadku „Małego ZUS”, po 3 latach należy dokonać 2-letniej przerwy, podczas której składki będą opłacane w normalnej wysokości.

Jeśli wcześniej korzystaliśmy już z „Małego ZUS”, po 1 lutego 2020 automatycznie zostaliśmy przeniesieni do programu „Mały ZUS Plus”, czyli możemy osiągać wyższy limit przychodów. Jeśli natomiast po 1 lutego 2020 skończy się nam okres obowiązywania preferencyjnych składek ZUS, od razu zarejestrujmy się do „Małego ZUS plus”. Procedura jest dokładnie taka sama:

  • Wyrejestruj się z dotychczasowych ubezpieczeń formularzem ZUS ZWUA (kod przyczyny 600). Zarejestruj się formularzem ZUS ZUA z nowym kodem 05 90 (lub 05 92 dla rencistów).
  • Następnie poinformuj ZUS o przychodzie z prowadzonej działalności gospodarczej za poprzedni rok oraz o najniższej podstawie wymiaru składek. Informacje te należy zawrzeć w imiennym raporcie miesięcznym (ZUS RCA) albo w deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA), jeżeli przedsiębiorca płaci składki wyłącznie za siebie.

Podstawę wymiaru składek w Małym ZUS Plus liczymy tak samo, jak wcześniej w przypadku Małego ZUS (patrz pkt. 3).

5. Standardowe składki ZUS

Kiedy wyczerpiemy już ww. możliwości związane z ulgami w opłacaniu składek (lub mamy przymusową 2-letnią przerwę w korzystaniu z Małego ZUS / Małego ZUS plus) – musimy opłacać składki ZUS w standardowej wysokości, a także opłacać składkę na Fundusz Pracy.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że jeśli początkujący przedsiębiorca nie spełnia któregokolwiek z warunków uprawniających do ulg opisanych w punktach 1-4, od razu musi opłacać standardowe składki ZUS, co przy niskich przychodach może być dużym obciążeniem.

Standardkowe składki ZUS | PracaDlaBiegacza.pl
Tab. 3 Standardowe stawki ZUS w 2020 r. | www.goffice.pl

W celu przejścia na standardowe składki ZUS należy wyrejestrować się z ubezpieczeń formularzem ZUS ZWUA podając dotychczasowy kod ubezpieczeń. Następnie trzeba zarejestrować się formularzem ZUS ZUA podając kod ubezpieczenia 05 10 (kod dla płatnika ze standardowymi składkami).

Jeśli założyliśmy nową działalność gospodarczą, ale nie kwalifikujemy się do żadnej z ulg – od razu rejestrujemy się formularzem ZUS ZUA z kodem 05 10.

Za pierwszy miesiąc opłacania składek w standardowej wysokości należy złożyć do ZUS deklarację ZUS DRA do 10 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni (lub do 15 dnia m-ca jeśli zatrudniamy pracowników).

Źródła: POX.pl, Poradnikprzedsiebiorcy.pl, Biznes.gov.pl, ZUS.pl, Rp.pl


Opracowanie:

Share on facebook
Udostępnij
Share on twitter
Tweetnij
Share on linkedin
Udostępnij